Thanh lịch, văn minh, hào hoa là văn hoá người Hà Nội

(VHGD) – Ta nói người Hà Nội tài hoa cũng là nhằm chỉ chung trí tuệ thông minh, sức lao động cần mẫn sáng tạo của người dân Thủ đô. Không có việc gì khó khăn mà họ không học được, làm được.


Còn thanh lịch, văn minh là bản sắc đặc trưng của người Hà Nội. Thanh lịch, văn minh mang nghĩa rất rộng, một thứ nếp sống bao quát trên nhiều mặt: Ăn mặc, ăn ở, ăn làm, ăn chơi, ăn học, ăn uống, ăn nói… cho đến giữ gìn nếp nhà Hà Nội; phép lịch sự thân thiện, trung thực, khách quan rất quan trọng trong giao tiếp và quan hệ tình cảm, đạo lí giữa người với người. “Ăn” ở đây theo phong cách nói đệm dân gian, không theo nghĩa đen như trong ăn uống. Thanh lịch chỉ là phong cách ứng xử, giao tiếp nền nã, mềm dẻo, văn minh, tế nhị… lối sống hào hoa phong nhã của người kinh thành kẻ chợ; chỉ nhìn vào trang phục, dáng đi, nghe tiếng nói là nhận ra ngay.

Truyền thống “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài/ Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An” là tinh hoa tích tụ từ hàng nghìn năm, từ trăm miền đất nước bồi đắp nên nét đẹp văn hoá Thăng Long – Hà Nội đáng quý, mang đậm giá trị của sự lịch lãm, tinh tế, hào hoa, mềm mỏng, thông tuệ, nghĩa hiệp, nhân ái, tôn trọng kỉ cương, luật lệ và phép nước…

Tiếng nói Hà Nội tiêu biểu cho tiếng nói của dân tộc Việt Nam. Người Hà Nội không quen cách nói cộc lốc, trống không, xách mé, trịch thượng, chỏng lỏn, ngoa ngoắt, thô tục. Họ biết chọn những từ ngữ thanh thoát để nói những điều xấu nhất, bẩn nhất, thói quen tuỳ tiện nhất mà không làm “nhơ tai ” người nghe. Trong xưng hô giữ trật tự kỉ cương, trọng già quý trẻ, không tự đề cao mình cũng như không xun xoe, xu nịnh. Ai giúp đỡ việc gì biết cảm ơn, làm điều sai, lỡ va chạm biết xin lỗi. Không “đao to búa lớn” nơi công cộng, chốn chợ búa, khéo léo mềm mỏng dàn xếp mọi xích mích, tranh chấp không để “bé xé ra ro”. Một sự nhẫn là chín sự lành, nhẫn nhịn chứ đâu phải nhẫn nhục. Nói là làm, giữ chữ tín với khách hàng, tự trọng mình và tôn trọng người.

Trong trang phục, người Hà Nội ưa gọn gàng, trang nhã, chỉnh tề. Họ biết diện, biết làm đẹp kín đáo mà không phô trương, khoe khoang lố lăng. Họ bảo tồn chất dân tộc phương Đông, lại biết cách tân lành mạnh, không thủ cựu, không hở hang, phơi bày tự do lộ liễu như người phương Tây.

Tập quán ăn uống của người Hà Nội rất tế nhị. Ăn không gắp mãi miếng ngon, uống không dốc chén cả cặn. Tiếp cho khách, cho người bậc trên trước khi gắp cho mình. “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng”. Coi trọng chất hơn là lượng, ăn để thòm thèm, nhớ mãi chứ không ăn đến quá no, quá chán. Người Hà Nội rất sành ăn nên cũng giỏi nấu nướng, chế biến, quan tâm từ chút gia vị đến cách trình bày món ăn sao cho đẹp mắt. Đâu phải cứ cao lương mĩ vị, đặc sản mới là ngon, dưa cà gia bản có khi quý hơn, ngon miệng hơn cả tiệc xếp tùng cao lương mĩ vị. Đặc biệt, quà Hà Nội vừa thanh cảnh, vừa hấp dẫn thực khách bốn phương. Mọi biểu hiện ăn uống phàm tục đều không phù hợp với chất Hà Nội. Năm mươi năm qua do chiến tranh, do nhu cầu của nhân lực cho sự phát triển, số dân Hà Nội gia tăng gấp hàng chục lần. Thực hiện nghị quyết của Quốc hội từ ngày 1-8-2008, Thủ đô Hà Nội mở rộng, có Diện tích tự nhiên: 334.470,02 ha, dân số: 6.232.940 người và có 29 quận, huyện. Người khắp nơi đến Hà Nội với cả cái hay và cái chưa hay trong nếp nghĩ, lối sống đã làm ảnh hưởng xấu đến chất thanh lịch, văn minh Thủ đô.

Những công dân Hà Nội, dù là con cháu của người Hà Nội gốc hoặc người tứ xứ hội tụ về đã sống trên đất nghìn năm văn hiến hãy tự giác, tự nguyện tìm hiểu, học hỏi, rèn luyện để trở thành người Hà Nội, mang phong cách sống Hà Nội, cho xứng đáng là thế hệ nối tiếp dòng chảy lịch sử, xứng đáng với truyền thống anh hùng, tài hoa, thanh lịch, văn minh của ông cha xưa và nay; xây dựng Thủ đô – trái tim của đất nước ngày càng to đẹp, đàng hoàng, hiện đại mà vẫn giữ được bản sắc dân tộc; Thủ đô anh hùng, thành phố Vì hoà bình là việc làm thiết thực lập thành tích hướng tới Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội.

Phạm Như Hùng

Theo Người Cao Tuổi

Gửi phản hồi

You must be Logged in to post comment.